Keselamatan Buah dan Sayur untuk Kucing dan Anjing Malaysia: Apa yang Boleh Diberi, Apa yang Perlu Dielakkan
Buah dan sayur boleh menjadi snek selamat untuk kucing dan anjing, tetapi bahagian yang diberi lebih penting daripada buah itu sendiri. Kupas, buang biji, potong kecil, kekalkan tanpa perasa dan beri dalam kuantiti sangat kecil. Anggur, kulit sitrus dan minyak pati, biji dan kulit avokado, serta buah tropika yang sangat manis perlu dielakkan. Snek haruslah kurang daripada kira-kira 10% kalori harian.
Jawapan ringkas: bahagian, saiz hidangan dan tanpa perasa
Kebanyakan isi buah tidak beracun kepada kucing dan anjing. Bahaya biasanya terletak pada kulit, biji, batu, daun, tangkai dan empulur. Gula dan lemak adalah risiko berasingan daripada ketoksikan, dan ia sangat penting bagi haiwan peliharaan yang menghidap diabetes, obesiti, sejarah pankreatitis, penyakit buah pinggang atau penyakit jantung.
Peraturan mudah boleh digunakan untuk hampir semua buah: jika anda sendiri tidak akan makan bahagian itu, jangan berikannya kepada haiwan peliharaan anda. Basuh buah, buang semua bahagian bukan isi, potong isi kepada kepingan kecil, dan tawarkan satu atau dua keping sebagai snek, bukan sebagai makanan utama.
| Tahap risiko | Contoh | Apa yang perlu dilakukan |
|---|---|---|
| Elakkan sepenuhnya | Anggur dan kismis, kulit sitrus dan minyak pati, batu dan kulit avokado, durian, longan, laici, air kelapa | Jangan beri walau sedikit pun |
| Kuantiti kecil sahaja | Bluberry, kiwi, epal, pear, betik, tembikai susu, tembikai, labu masak | Kupas, buang biji, potong kecil, tanpa perasa |
| Perlu berhati-hati | Pisang, mangga, tembikai | Kuantiti sangat kecil, jarang-jarang, dan tanya doktor haiwan dahulu jika ada penyakit kronik |
| Jangan sekali-kali sebagai pengganti | Mana-mana buah atau sayur | Pastikan snek kurang daripada 10% kalori harian |
Buah selamat dan cara menyediakannya
Bluberry adalah salah satu snek yang paling mudah. Basuh, buang tangkai, potong dua untuk mengurangkan risiko tercekik, dan mulakan dengan satu atau dua biji. Pantau selama 24 jam. Terlalu banyak boleh menyebabkan najis lembut atau kembung. Bluberry kering, jem bluberry dan minuman yogurt bluberry biasanya mengandungi gula tambahan, dan sesetengahnya mengandungi pemanis yang berbahaya kepada anjing, jadi jauhkan semua itu.
Isi kiwi mengandungi vitamin C, serat, vitamin K, folat dan kalium, serta rendah lemak. Itu kedengaran hebat, tetapi diet lengkap seimbang sudah membekalkan nutrien ini, jadi kiwi adalah snek, bukan suplemen. Kupas kulitnya kerana kulit berbulu boleh merengsakan mulut dan kulit. Keasidan dan enzim pencerna protein boleh menyebabkan air liur meleleh atau sakit perut, jadi potong kepada saiz kuku. Kiwi agak tinggi kalium, jadi anjing dengan penyakit buah pinggang atau jantung tidak boleh memakannya tanpa kebenaran doktor haiwan.
Isi epal dan pear adalah selamat dalam kuantiti kecil setelah anda membuang biji, empulur, tangkai dan daun. Biji epal dan pear mengandungi sebatian sianogenik yang membebaskan sedikit sianida apabila dikunyah, jadi buang sepenuhnya. Kupas buah untuk mengurangkan sisa racun perosak dan beban pencernaan. Untuk kucing, satu atau dua keping kecil sudah cukup.
Isi betik adalah selamat apabila masak, dikupas dan dibuang biji. Biji dan kulitnya sukar dihadam dan boleh merengsakan usus. Betik mentah mengandungi lateks yang lebih merengsakan mulut dan kulit. Isi tembikai susu dan tembikai perlu dikupas dan dibuang biji, dan saiz hidangan dikekalkan kecil kerana kedua-duanya manis. Labu masak adalah sumber serat berguna untuk anjing dalam kuantiti kecil, tetapi ia mesti tanpa gula, garam atau rempah.
Buah tropika tinggi gula: durian, longan, laici dan air kelapa
Durian tidaklah sangat toksik, tetapi ia manis dan berlemak. Gabungan ini adalah masalah bagi haiwan peliharaan dengan diabetes, obesiti atau sejarah pankreatitis, kerana makanan tinggi lemak boleh mencetuskan sakit perut dan keradangan pankreas. Biji keras yang besar boleh menyebabkan tercekik atau tersumbat usus. Bau yang kuat juga menggoda haiwan peliharaan untuk mencurinya. Jangan beri durian, dan jauhkan pencuci mulut durian serta kuih bulan daripada capaian.
Longan dan laici tinggi gula, jauh lebih tinggi daripada bluberry atau epal. Biji keras yang kecil boleh menyebabkan tercekik atau tersumbat usus. Sesetengah laporan veterinar menggambarkan gula darah rendah pada haiwan yang makan laici dalam jumlah besar, jadi jangan mencuba. Walau sebiji pun tidak berbaloi, kerana hidangan kecil menimbulkan rasa selamat yang palsu dan membawa kepada hidangan lebih besar kemudian.
Air kelapa sering dipasarkan sebagai minuman penghidratan semula jadi, tetapi bagi haiwan peliharaan isu utamanya ialah kandungan kalium yang agak tinggi, dan versi komersial sering menambah gula atau perisa. Kucing senior, kucing dengan penyakit buah pinggang kronik dan kucing dengan penyakit jantung memerlukan kawalan kalium yang ketat. Jangan gunakan air kelapa sebagai ganti air bersih. Untuk meningkatkan pengambilan air kucing, gunakan makanan basah, letakkan beberapa mangkuk air di sekeliling rumah, cuba air pancuran mengalir dan pastikan air sentiasa segar.
Kek, aiskrim, kuih bulan, coklat, minuman ringan dan minuman tenaga tidak boleh sama sekali diberikan kepada haiwan peliharaan. Selain gula dan lemak, coklat dan produk yang mengandungi kafein mengandungi sebatian toksik kepada haiwan peliharaan. Sesetengah pencuci mulut tanpa gula mengandungi xilitol, yang sangat toksik kepada anjing walaupun dalam jumlah kecil.
| Kumpulan haiwan | Buah untuk dielakkan atau dihadkan | Sebab utama | Apa yang perlu dilakukan |
|---|---|---|---|
| Kucing senior | Kiwi, pisang, air kelapa | Kalium dan simpanan buah pinggang yang menurun | Tanya doktor haiwan dahulu; walau begitu hanya kuantiti sangat kecil |
| Kucing dengan penyakit buah pinggang kronik | Buah tinggi kalium, jus, air kelapa | Kalium dan keseimbangan cecair | Ikut pelan doktor haiwan; jangan tambah buah sendiri |
| Haiwan diabetes atau berlebihan berat badan | Durian, longan, laici, anggur, mangga, tembikai | Gula darah dan berat badan turun naik | Sebaiknya dielakkan |
| Haiwan dengan sejarah pankreatitis | Avokado, durian, kacang tanah, pistachio | Makanan tinggi lemak boleh mencetuskan serangan | Elakkan sepenuhnya |
| Anak anjing dan anak kucing | Semua buah | Pencernaan belum matang dan keperluan nutrien tinggi | Jangan jadikan buah sebagai snek utama |
Bahagian yang mesti sentiasa dibuang
Isi mangga adalah selamat apabila masak, dikupas dan dibuang biji, serta dipotong kecil. Kulit mangga mengandungi sebatian merengsakan yang boleh menyebabkan kemerahan atau gatal di sekeliling mulut dan pada kulit. Batu keras yang besar adalah bahaya tercekik dan boleh menyumbat usus.
Avokado tidak disyorkan sama sekali. Seluruh tumbuhan, termasuk kulit, batu, daun dan kulit kayu, mengandungi persin. Burung, arnab dan hamster jauh lebih sensitif, manakala kucing dan anjing biasanya menunjukkan ketoksikan yang lebih ringan daripada isinya. Walau bagaimanapun, isi avokado tinggi lemak dan boleh menyebabkan sakit perut atau keradangan pankreas. Batu keras yang besar boleh menyebabkan tercekik atau tersumbat. Jika haiwan peliharaan anda menelan batu atau mengunyah daun, anggap ia sebagai kecemasan.
Sitrus sebaiknya dielakkan. Kulit, empulur putih, daun, tangkai, biji dan minyak pati sitrus mengandungi sebatian minyak yang merengsakan. Kucing mempunyai keupayaan terhad untuk memetabolismekan sebatian ini, jadi walaupun sentuhan kulit atau menyedut kabus penyebar wangian boleh menyebabkan air liur meleleh, muntah, cirit-birit atau kemerahan kulit. Sedikit isi oren tidak mungkin menyebabkan kecemasan, tetapi keasidan dan seratnya boleh mengganggu perut. Jauhkan penyebar wangian dan minyak pati daripada kawasan yang digunakan kucing.
Lidah buaya adalah berbahaya. Kulit daun dan lateks kuning di dalamnya mengandungi sebatian julap antrakuinon. Memakannya boleh menyebabkan muntah, cirit-birit, sakit perut dan lesu, dan kes teruk boleh membawa kepada dehidrasi. Jangan paksa muntah. Jauhkan tumbuhan itu, catat bahagian yang dimakan dan berapa banyak, dan bawa kepingan yang dikunyah ke doktor haiwan. Jauhkan pokok lidah buaya isi rumah daripada capaian.
| Buah | Bahagian selamat | Mesti dibuang atau dielakkan | Risiko utama |
|---|---|---|---|
| Bluberry | Isi yang dibasuh, dibuang tangkai, dipotong dua | Versi kering atau jem dengan gula atau pemanis | Najis lembut, kembung |
| Kiwi | Isi dikupas, dipotong kecil | Kulit berbulu | Keasidan dan enzim merengsakan mulut; tinggi kalium |
| Epal, pear | Isi dikupas | Biji, empulur, tangkai, daun | Biji mengandungi sebatian sianogenik; empulur sukar dihadam |
| Mangga | Isi masak dikupas, dibuang biji | Kulit, batu | Kulit merengsakan; batu boleh menyumbat usus |
| Betik | Isi masak dikupas, dibuang biji | Kulit, biji | Sukar dihadam; lateks mentah merengsakan |
| Tembikai susu, tembikai | Isi dikupas, dibuang biji | Kulit, biji | Tinggi gula; biji boleh tercekik |
| Avokado | Tidak disyorkan | Batu, kulit, daun | Persin di seluruh tumbuhan; tinggi lemak |
| Durian, longan | Tidak disyorkan | Biji | Tinggi gula dan lemak; biji keras |
| Anggur, kismis | Jangan sekali-kali diberi | Semua bahagian, termasuk kismis dan jus | Boleh merosakkan buah pinggang; tiada jumlah selamat yang diketahui |
| Oren, limau mandarin, lemon | Tidak disyorkan | Kulit, empulur, daun, tangkai, minyak pati | Minyak merengsakan; kucing memetabolismekannya dengan lemah |
| Lidah buaya | Jangan beri | Lateks dalam, kulit daun | Sebatian julap menyebabkan muntah dan cirit-birit |
Anggur dan kismis: kecemasan setiap kali
Anggur dan kismis tidak mempunyai jumlah selamat yang diketahui. Anggur segar, kismis, jus anggur, roti kismis dan oatmeal kismis semuanya membawa risiko yang sama. Kismis adalah kering, jadi sebatiannya lebih pekat mengikut berat dan potensi risiko biasanya dianggap lebih tinggi. Toksin sebenar masih belum difahami sepenuhnya, tetapi kesannya ialah kerosakan buah pinggang. Reaksi individu berbeza-beza: sesetengah haiwan bertindak balas terhadap jumlah kecil, yang lain terhadap jumlah lebih besar, jadi jangan sekali-kali menggunakan "haiwan saya makan sedikit dan ia okay" sebagai panduan. Anggur tanpa biji masih berisiko.
Jika haiwan peliharaan anda makan anggur atau kismis:
- Jauhkan haiwan peliharaan anda daripada baki buah, kismis, pembungkusan dan muntah. Jangan tuang air atau susu ke dalam haiwan peliharaan anda untuk "membasuhnya".
- Jangan paksa muntah. Sama ada perlu memaksa muntah adalah keputusan doktor haiwan anda, dan melakukannya sendiri boleh menyebabkan kemudaratan.
- Catat berapa banyak anggur atau kismis yang dimakan, masa, berat haiwan peliharaan anda, dan sebarang penyakit kronik atau ubat.
- Hubungi doktor haiwan anda atau klinik kecemasan 24 jam dengan segera dengan empat butiran tersebut.
- Bawa pembungkusan, label, sampel muntah, dan rekod perubatan serta ubat haiwan peliharaan anda.
- Perhatikan tanda-tanda lewat: muntah, kurang selera makan, lesu, dan perubahan dalam minum atau kencing boleh menjadi isyarat awal kesan buah pinggang. Walaupun haiwan peliharaan anda kelihatan sihat, ikut nasihat doktor haiwan anda tentang ujian darah dan susulan.
Jika haiwan peliharaan anda makan batu atau biji, rawat dengan cara yang sama. Biji epal, biji pear, batu ceri, batu mangga dan biji betik semuanya objek berisiko tinggi. Batu boleh menyebabkan tercekik atau tersumbat usus, dan biji sianogenik membebaskan sedikit sianida apabila dikunyah. Jangan paksa muntah; dapatkan rawatan veterinar dengan segera.
Oat, kacang tanah, pistachio, kuning telur, halia dan kayu manis
Oat perlu dimasak tanpa gula atau perisa. Ia mengandungi serat dan secara amnya sesuai untuk anjing dalam kuantiti kecil. Kucing mempunyai keperluan karbohidrat yang rendah, jadi oat tidak boleh menggantikan makanan berasaskan daging; jumlah besar dalam jangka panjang mengganggu keseimbangan nutrien. Oat segera bergula dan bijirin sarapan manis tidak sesuai.
Kacang tanah tidaklah sangat toksik, tetapi ia tinggi lemak dan garam serta mudah tercekik. Kacang tanah penuh adalah risiko tercekik untuk haiwan kecil. Mentega kacang bergantung pada label: versi yang mengandungi xilitol sangat toksik kepada anjing, dan versi bergaram atau bergula tidak sesuai. Elakkan kacang tanah sepenuhnya jika haiwan peliharaan anda mempunyai sejarah pankreatitis atau perlu menurunkan berat badan.
Pistachio tidak sesuai sebagai snek untuk mana-mana haiwan peliharaan. Ia tinggi lemak dan garam, cukup kecil untuk tercekik, dan yang berkulat mungkin membawa mikotoksin. Banyak versi berperisa mengandungi garam, serbuk bawang atau serbuk bawang putih, yang lebih berbahaya kepada kucing dan anjing. Jawapan kepada "adakah pistachio sesuai untuk semua haiwan peliharaan" ialah tidak, terutamanya untuk kucing senior dan haiwan peliharaan dengan pencernaan sensitif.
Kuning telur perlu dimasak sepenuhnya, tanpa garam atau minyak, dan diberi hanya sekali-sekala dalam kuantiti kecil. Kuning mentah dan putih mentah membawa risiko Salmonella, dan putih telur mentah mengandungi avidin, yang menjejaskan penyerapan biotin. Kuning telur tinggi lemak dan kolesterol, jadi jumlah besar dalam jangka panjang menjadikan kalori terlalu tinggi. Ia bukan makanan utama atau snek harian.
Halia dalam kuantiti kecil yang dimasak secara amnya dianggap berisiko rendah, tetapi tidak ada sebab untuk memberinya, dan produk pekat membawa risiko lebih tinggi. Kayu manis, terutamanya kayu manis cassia, mengandungi kumarin, yang merupakan potensi risiko hati untuk haiwan peliharaan. Jauhkan serbuk kayu manis, minyak kayu manis dan produk berbau kayu manis daripada haiwan peliharaan. Campuran rempah, pek rebusan dan serbuk stok sup sering mengandungi serbuk bawang atau bawang putih, yang merupakan bahan berisiko tinggi sebenar kerana ia pekat dan sukar diukur.
Bila perlu berjumpa doktor haiwan
Jangan tunggu jika mana-mana perkara berikut berlaku. Pergi ke klinik veterinar atau klinik kecemasan 24 jam:
- Haiwan peliharaan anda makan anggur, kismis, jus anggur atau anggur tanpa biji. Sebarang jumlah adalah kecemasan kerana risiko buah pinggang.
- Haiwan peliharaan anda makan bawang, bawang putih, kucai atau produk yang mengandungi serbuk bawang putih atau bawang, kemudian menunjukkan gusi pucat, lemah atau air kencing gelap.
- Haiwan peliharaan anda makan batu avokado, batu mangga, biji epal atau batu ceri, atau mengunyah lidah buaya, kulit sitrus atau produk minyak pati.
- Haiwan peliharaan anda mengalami muntah berulang, cirit-birit berdarah, perut keras dan sakit yang tidak membenarkan anda menyentuhnya, atau air liur meleleh berlebihan selepas makan buah.
- Haiwan peliharaan anda lesu, mengalami sawan, tidak stabil berdiri, bernafas cepat, tidak sedarkan diri atau mempunyai suhu tidak normal.
- Kucing senior atau haiwan peliharaan dengan penyakit kronik makan sesuatu yang tidak sepatutnya, walaupun kelihatan sihat. Ikut nasihat doktor haiwan anda tentang ujian darah dan susulan.
Senarai semak praktikal untuk Malaysia
Di apartmen Kuala Lumpur, ruang adalah terhad dan buah sering ditinggalkan di meja kopi. Simpan anggur, kismis dan sitrus dalam bekas tertutup, dan jauhkan penyebar wangian daripada bilik yang digunakan kucing. Di rumah teres Johor, tumbuhan taman dan buah yang jatuh mudah dicapai anjing, jadi periksa halaman untuk mangga, longan dan avokado yang jatuh, dan letakkan pasu lidah buaya di rak tinggi.
Semasa musim hujan di Pulau Pinang, buah dan kacang berkulat lebih kerap muncul, jadi buang mana-mana buah yang berkulat atau berbau busuk. Basuh semua buah sebelum menyediakannya, dan basuh tangan serta perkakas selepas itu untuk mengelakkan pencemaran silang.
Rutin snek yang mudah membantu: sediakan satu hidangan kecil, simpan selebihnya, dan tawarkan snek pada masa yang ditetapkan daripada membiarkan haiwan peliharaan anda merayu di meja. Jika anda ingin memberi ganjaran kepada haiwan peliharaan anda, snek khusus haiwan peliharaan dan makanan basah lengkap adalah pilihan yang lebih selamat daripada buah manusia. Harga snek haiwan peliharaan berbeza-beza mengikut tempat, jadi tanya peruncit Malaysia atau doktor haiwan anda untuk pilihan yang sesuai.
Artikel ini adalah untuk maklumat umum sahaja dan tidak menggantikan diagnosis, preskripsi atau rawatan veterinar. Jika haiwan peliharaan anda tidak sihat atau telah makan sesuatu yang berisiko, hubungi doktor haiwan dengan segera.